On this day, September 6 and 7, 1955, the Istanbul Pogrom (also known as the Istanbul Riots or the September Events) commenced, unleashing a wave of state-sponsored mob violence that primarily targeted the city’s ethnic Greek minority.
The pogrom was orchestrated by Turkish Prime Minister Adnan Menderes, alongside various factions within the Turkish government, the military, and the intelligence community. The strategy relied on a large-scale false flag operation against a Turkish interest, which was blamed on the Greeks to incite citizens to riot against the country's Greek minority.
The Greek minority was deliberately targeted against the backdrop of a failing domestic economy and an escalating armed struggle for independence in Cyprus between Greek Cypriots and the British. By the mid-1950s, both factors had fueled a sharp rise in anti-Hellenism across Turkey. Having long questioned the loyalty of its Greek citizens, the Turkish government found them to be the perfect scapegoat to distract the public from political and economic instability. For Prime Minister Menderes, a vehement anti-Hellene, the crisis offered an ideal opportunity to force the last remaining members of the Greek minority off their ancestral lands, effectively advancing the demographic cleansing goals of the genocide from decades prior.
The plan was set in motion by the deliberate dissemination of false news claiming that, in the early hours of September 6, Greeks had bombed the Turkish consulate in Thessaloniki. The consulate is deeply revered by Turks because it encompasses the alleged birthplace of Mustafa Kemal Atatürk. However, Greek authorities in Thessaloniki immediately arrested the Turkish consular usher who had planted the bomb in the courtyard, and he quickly confessed.
Despite knowing that Greek authorities had thwarted and exposed the false flag operation, the Turkish government proceeded with the planned riots. State-controlled newspapers published sensationalized headlines declaring that “Kemal's house in Thessaloniki was bombed by Greek nationalists.” This sparked immediate outrage in Turkey. To maximize the devastation, the government transported instigators into Istanbul from economically disadvantaged provincial areas to vent their anger on the Greek minority. The city’s police force stood down and, in many cases, actively incited the mobs. For two days, rioting, rape, murder, and destruction continued under the watchful eye of government authorities, with Armenian and Jewish communities also falling victim to the violence.
As a result of the two-day pogrom:
The Istanbul Pogrom was a catastrophic turning point in a long series of anti-Greek policies that triggered a mass exodus of Greeks from their ancestral homelands in modern Turkey. This occurred in direct violation of the 1923 Treaty of Lausanne, which legally obligated Turkey to respect and protect its indigenous Greek Orthodox minority. Today, it is estimated that fewer than 2,000 Greeks remain in Turkey, the vast majority of whom are seniors.
Years later, following the 1960 Turkish coup d'état, the military junta established the Yassıada trials to prosecute their deposed political rivals. The regime officially charged former Prime Minister Menderes and his ministers with violating the constitution and intentionally inciting the devastating 1955 anti-Greek riots, which ultimately led to the execution of Menderes and two of his ministers.
//
6 & 7 Σεπτεμβρίου 1955 – Τα Σεπτεμβριανά
Σαν σήμερα, 6 και 7 Σεπτεμβρίου 1955 ξέσπασαν τα Σεπτεμβριανά, ένα κρατικά υποκινούμενο πογκρόμ που στόχευσε την ελληνική μειονότητα της Κωνσταντινούπολης.
Το πογκρόμ οργανώθηκε από τον Τούρκο Πρωθυπουργό Αντνάν Μεντερές, σε συνεργασία με διάφορες ομάδες εντός της τουρκικής κυβέρνησης, του στρατού και των υπηρεσιών πληροφοριών. Η στρατηγική βασίστηκε σε μια μεγάλης κλίμακας προβοκάτσια εναντίον τουρκικού συμφέροντος, η οποία αποδόθηκε στους Έλληνες, με σκοπό να υποκινηθεί ο τουρκικός πληθυσμός σε επιθέσεις κατά της ελληνικής μειονότητας.
Η ελληνική μειονότητα στοχοποιήθηκε συνειδητά, σε ένα περιβάλλον επιδεινούμενης οικονομικής κρίσης και κλιμακούμενου ένοπλου αγώνα για ανεξαρτησία στην Κύπρο μεταξύ των Ελληνοκυπρίων και των Βρετανών. Στα μέσα της δεκαετίας του 1950, οι δύο αυτοί παράγοντες είχαν τροφοδοτήσει μια έντονη άνοδο του ανθελληνισμού στην Τουρκία. Έχοντας επί δεκαετίες αμφισβητήσει την πολιτική αφοσίωση των Ελλήνων πολιτών της, η τουρκική κυβέρνηση τους θεώρησε τα καταλληλότερα θύματα για να τους επιρρίψει κάθε ευθύνη, στοχεύοντας στην απόσπαση της προσοχής του κοινού από την πολιτική και οικονομική αστάθεια. Για τον Πρωθυπουργό Μεντερές, έναν φανατικό ανθέλληνα, η κρίση αποτέλεσε μια ιδανική ευκαιρία να εξαναγκάσει τους τελευταίους εναπομείναντες Έλληνες της Πόλης να εγκαταλείψουν τις πατρογονικές τους εστίες, προωθώντας ουσιαστικά τους δημογραφικούς στόχους της γενοκτονίας των προηγούμενων δεκαετιών.
Το σχέδιο τέθηκε σε εφαρμογή με τη σκόπιμη διάδοση ψευδών ειδήσεων ότι, τις πρώτες πρωινές ώρες της 6ης Σεπτεμβρίου, Έλληνες είχαν βομβαρδίσει το τουρκικό προξενείο στη Θεσσαλονίκη. Το προξενείο θεωρείται ιδιαίτερα ιερό για τους Τούρκους, καθώς περιλαμβάνει το υποτιθέμενο σπίτι όπου γεννήθηκε ο Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ. Ωστόσο, οι ελληνικές αρχές στη Θεσσαλονίκη συνέλαβαν αμέσως τον Τούρκο κλητήρα του προξενείου, ο οποίος είχε τοποθετήσει τη βόμβα στην αυλή, και εκείνος ομολόγησε γρήγορα.
Παρά το γεγονός ότι γνώριζε πως οι ελληνικές αρχές είχαν αποτρέψει και αποκαλύψει την προβοκάτσια, η τουρκική κυβέρνηση προχώρησε κανονικά με τα προγραμματισμένα επεισόδια. Οι κρατικά ελεγχόμενες εφημερίδες δημοσίευσαν πρωτοσέλιδα με υπερβολικούς τίτλους, ισχυριζόμενες ότι «Το σπίτι του Κεμάλ στη Θεσσαλονίκη βομβαρδίστηκε από Έλληνες εθνικιστές». Αυτό προκάλεσε άμεση οργή στην Τουρκία. Για να μεγιστοποιηθεί η καταστροφή, η κυβέρνηση μετέφερε υποκινητές στην Κωνσταντινούπολη από οικονομικά υποβαθμισμένες επαρχίες, ώστε να εκτονώσουν την οργή τους στην ελληνική μειονότητα. Η αστυνομία της πόλης παρέμεινε αδρανής και, σε πολλές περιπτώσεις, ενθάρρυνε ενεργά τους όχλους. Για δύο ημέρες, ταραχές, βιασμοί, δολοφονίες και καταστροφές συνεχίστηκαν υπό το βλέμμα των κρατικών αρχών, με τις αρμενικές και εβραϊκές κοινότητες να πέφτουν επίσης θύματα της βίας.
Ως αποτέλεσμα του διήμερου πογκρόμ:
Το πογκρόμ αποτέλεσε καταστροφικό σημείο καμπής σε μια μακρά σειρά ανθελληνικών πολιτικών που οδήγησαν στη μαζική έξοδο των Ελλήνων από τις πατρογονικές τους εστίες στη σύγχρονη Τουρκία. Αυτό συνέβη σε άμεση παραβίαση της Συνθήκης της Λωζάννης του 1923, η οποία υποχρέωνε νομικά την Τουρκία να σεβαστεί και να προστατεύσει την αυτόχθονη ελληνική ορθόδοξη μειονότητα. Σήμερα, εκτιμάται ότι λιγότεροι από 2.000 Έλληνες παραμένουν στην Τουρκία, οι περισσότεροι εκ των οποίων είναι ηλικιωμένοι.
Χρόνια αργότερα, μετά το πραξικόπημα του 1960 στην Τουρκία, η στρατιωτική χούντα δημιούργησε τα δικαστήρια της Νήσου Yassıada (Πλάτη) για να δικάσει τους πολιτικούς της αντιπάλους. Το καθεστώς απήγγειλε επίσημα κατηγορίες κατά του πρώην Πρωθυπουργού Μεντερές και των υπουργών του για παραβίαση του συντάγματος και για σκόπιμη υποκίνηση των καταστροφικών ανθελληνικών ταραχών του 1955, γεγονός που τελικά οδήγησε στην εκτέλεση του Μεντερές και δύο υπουργών του.
_____
HCRI; Last update: September 6, 2026
The pogrom was orchestrated by Turkish Prime Minister Adnan Menderes, alongside various factions within the Turkish government, the military, and the intelligence community. The strategy relied on a large-scale false flag operation against a Turkish interest, which was blamed on the Greeks to incite citizens to riot against the country's Greek minority.
The Greek minority was deliberately targeted against the backdrop of a failing domestic economy and an escalating armed struggle for independence in Cyprus between Greek Cypriots and the British. By the mid-1950s, both factors had fueled a sharp rise in anti-Hellenism across Turkey. Having long questioned the loyalty of its Greek citizens, the Turkish government found them to be the perfect scapegoat to distract the public from political and economic instability. For Prime Minister Menderes, a vehement anti-Hellene, the crisis offered an ideal opportunity to force the last remaining members of the Greek minority off their ancestral lands, effectively advancing the demographic cleansing goals of the genocide from decades prior.
The plan was set in motion by the deliberate dissemination of false news claiming that, in the early hours of September 6, Greeks had bombed the Turkish consulate in Thessaloniki. The consulate is deeply revered by Turks because it encompasses the alleged birthplace of Mustafa Kemal Atatürk. However, Greek authorities in Thessaloniki immediately arrested the Turkish consular usher who had planted the bomb in the courtyard, and he quickly confessed.
Despite knowing that Greek authorities had thwarted and exposed the false flag operation, the Turkish government proceeded with the planned riots. State-controlled newspapers published sensationalized headlines declaring that “Kemal's house in Thessaloniki was bombed by Greek nationalists.” This sparked immediate outrage in Turkey. To maximize the devastation, the government transported instigators into Istanbul from economically disadvantaged provincial areas to vent their anger on the Greek minority. The city’s police force stood down and, in many cases, actively incited the mobs. For two days, rioting, rape, murder, and destruction continued under the watchful eye of government authorities, with Armenian and Jewish communities also falling victim to the violence.
As a result of the two-day pogrom:
- Around 37 people were killed (estimates vary)
- Over 1,000 individuals were injured
- Approximately 400 men, women, and children were raped
- Several men and Christian clerics caught by the mobs were subjected to forced circumcision and Islamization
- 5,317 properties were partially damaged (including homes, businesses, schools, churches, monasteries, and a synagogue), while over 5,000 other properties were completely destroyed
- Total economic damages were estimated by international sources to be around $500 million
The Istanbul Pogrom was a catastrophic turning point in a long series of anti-Greek policies that triggered a mass exodus of Greeks from their ancestral homelands in modern Turkey. This occurred in direct violation of the 1923 Treaty of Lausanne, which legally obligated Turkey to respect and protect its indigenous Greek Orthodox minority. Today, it is estimated that fewer than 2,000 Greeks remain in Turkey, the vast majority of whom are seniors.
Years later, following the 1960 Turkish coup d'état, the military junta established the Yassıada trials to prosecute their deposed political rivals. The regime officially charged former Prime Minister Menderes and his ministers with violating the constitution and intentionally inciting the devastating 1955 anti-Greek riots, which ultimately led to the execution of Menderes and two of his ministers.
//
6 & 7 Σεπτεμβρίου 1955 – Τα Σεπτεμβριανά
Σαν σήμερα, 6 και 7 Σεπτεμβρίου 1955 ξέσπασαν τα Σεπτεμβριανά, ένα κρατικά υποκινούμενο πογκρόμ που στόχευσε την ελληνική μειονότητα της Κωνσταντινούπολης.
Το πογκρόμ οργανώθηκε από τον Τούρκο Πρωθυπουργό Αντνάν Μεντερές, σε συνεργασία με διάφορες ομάδες εντός της τουρκικής κυβέρνησης, του στρατού και των υπηρεσιών πληροφοριών. Η στρατηγική βασίστηκε σε μια μεγάλης κλίμακας προβοκάτσια εναντίον τουρκικού συμφέροντος, η οποία αποδόθηκε στους Έλληνες, με σκοπό να υποκινηθεί ο τουρκικός πληθυσμός σε επιθέσεις κατά της ελληνικής μειονότητας.
Η ελληνική μειονότητα στοχοποιήθηκε συνειδητά, σε ένα περιβάλλον επιδεινούμενης οικονομικής κρίσης και κλιμακούμενου ένοπλου αγώνα για ανεξαρτησία στην Κύπρο μεταξύ των Ελληνοκυπρίων και των Βρετανών. Στα μέσα της δεκαετίας του 1950, οι δύο αυτοί παράγοντες είχαν τροφοδοτήσει μια έντονη άνοδο του ανθελληνισμού στην Τουρκία. Έχοντας επί δεκαετίες αμφισβητήσει την πολιτική αφοσίωση των Ελλήνων πολιτών της, η τουρκική κυβέρνηση τους θεώρησε τα καταλληλότερα θύματα για να τους επιρρίψει κάθε ευθύνη, στοχεύοντας στην απόσπαση της προσοχής του κοινού από την πολιτική και οικονομική αστάθεια. Για τον Πρωθυπουργό Μεντερές, έναν φανατικό ανθέλληνα, η κρίση αποτέλεσε μια ιδανική ευκαιρία να εξαναγκάσει τους τελευταίους εναπομείναντες Έλληνες της Πόλης να εγκαταλείψουν τις πατρογονικές τους εστίες, προωθώντας ουσιαστικά τους δημογραφικούς στόχους της γενοκτονίας των προηγούμενων δεκαετιών.
Το σχέδιο τέθηκε σε εφαρμογή με τη σκόπιμη διάδοση ψευδών ειδήσεων ότι, τις πρώτες πρωινές ώρες της 6ης Σεπτεμβρίου, Έλληνες είχαν βομβαρδίσει το τουρκικό προξενείο στη Θεσσαλονίκη. Το προξενείο θεωρείται ιδιαίτερα ιερό για τους Τούρκους, καθώς περιλαμβάνει το υποτιθέμενο σπίτι όπου γεννήθηκε ο Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ. Ωστόσο, οι ελληνικές αρχές στη Θεσσαλονίκη συνέλαβαν αμέσως τον Τούρκο κλητήρα του προξενείου, ο οποίος είχε τοποθετήσει τη βόμβα στην αυλή, και εκείνος ομολόγησε γρήγορα.
Παρά το γεγονός ότι γνώριζε πως οι ελληνικές αρχές είχαν αποτρέψει και αποκαλύψει την προβοκάτσια, η τουρκική κυβέρνηση προχώρησε κανονικά με τα προγραμματισμένα επεισόδια. Οι κρατικά ελεγχόμενες εφημερίδες δημοσίευσαν πρωτοσέλιδα με υπερβολικούς τίτλους, ισχυριζόμενες ότι «Το σπίτι του Κεμάλ στη Θεσσαλονίκη βομβαρδίστηκε από Έλληνες εθνικιστές». Αυτό προκάλεσε άμεση οργή στην Τουρκία. Για να μεγιστοποιηθεί η καταστροφή, η κυβέρνηση μετέφερε υποκινητές στην Κωνσταντινούπολη από οικονομικά υποβαθμισμένες επαρχίες, ώστε να εκτονώσουν την οργή τους στην ελληνική μειονότητα. Η αστυνομία της πόλης παρέμεινε αδρανής και, σε πολλές περιπτώσεις, ενθάρρυνε ενεργά τους όχλους. Για δύο ημέρες, ταραχές, βιασμοί, δολοφονίες και καταστροφές συνεχίστηκαν υπό το βλέμμα των κρατικών αρχών, με τις αρμενικές και εβραϊκές κοινότητες να πέφτουν επίσης θύματα της βίας.
Ως αποτέλεσμα του διήμερου πογκρόμ:
- Περίπου 37 άνθρωποι σκοτώθηκαν (οι εκτιμήσεις διαφέρουν)
- Πάνω από 1.000 άτομα τραυματίστηκαν
- Περίπου 400 άνδρες, γυναίκες και παιδιά βιάστηκαν
- Αρκετοί άνδρες και χριστιανοί κληρικοί υπέστησαν βίαιη περιτομή και εξισλαμισμό
- 5.317 περιουσίες υπέστησαν μερικές ζημιές (σπίτια, επιχειρήσεις, σχολεία, εκκλησίες, μοναστήρια και μία συναγωγή), ενώ πάνω από 5.000 καταστράφηκαν ολοσχερώς
- Οι συνολικές οικονομικές ζημιές εκτιμήθηκαν από διεθνείς πηγές σε περίπου στα 500 εκατομμύρια δολάρια
Το πογκρόμ αποτέλεσε καταστροφικό σημείο καμπής σε μια μακρά σειρά ανθελληνικών πολιτικών που οδήγησαν στη μαζική έξοδο των Ελλήνων από τις πατρογονικές τους εστίες στη σύγχρονη Τουρκία. Αυτό συνέβη σε άμεση παραβίαση της Συνθήκης της Λωζάννης του 1923, η οποία υποχρέωνε νομικά την Τουρκία να σεβαστεί και να προστατεύσει την αυτόχθονη ελληνική ορθόδοξη μειονότητα. Σήμερα, εκτιμάται ότι λιγότεροι από 2.000 Έλληνες παραμένουν στην Τουρκία, οι περισσότεροι εκ των οποίων είναι ηλικιωμένοι.
Χρόνια αργότερα, μετά το πραξικόπημα του 1960 στην Τουρκία, η στρατιωτική χούντα δημιούργησε τα δικαστήρια της Νήσου Yassıada (Πλάτη) για να δικάσει τους πολιτικούς της αντιπάλους. Το καθεστώς απήγγειλε επίσημα κατηγορίες κατά του πρώην Πρωθυπουργού Μεντερές και των υπουργών του για παραβίαση του συντάγματος και για σκόπιμη υποκίνηση των καταστροφικών ανθελληνικών ταραχών του 1955, γεγονός που τελικά οδήγησε στην εκτέλεση του Μεντερές και δύο υπουργών του.
_____
HCRI; Last update: September 6, 2026
RSS Feed
